Magnifying glass Close

Patiënt centraal met waardegericht inkopen

“Value-based healthcare is gericht op het maximaliseren van de waarde van de zorg voor de patiënt en het reduceren van de kosten. Dat is natuurlijk heel subjectief. Hoe kan je de waarde van een patiënt uitdrukken in kosten? Hoe kan je daar in inkoop en in je contracten invulling aan geven?” Met de alsmaar toenemende zorgvraag zal steeds efficiënter met middelen moeten worden omgegaan en zullen deze dilemma’s steeds belangrijker worden voor zorginkopers, stelt Bas Zuiderent, senior consultant bij AevesBenefit.

Waardegericht inkopen betekent volgens Zuiderent een nieuwe manier van inkopen, waarbij niet meer de prijs, maar de waarde-creatie centraal staat. “De traditionele inkoop gericht op ‘massa is kassa’ en een focus op standaardiseren verdwijnt. In plaats daarvan wordt de relatie met de klant en de leverancier steeds belangrijker, net als de waarde propositie. Inkopers gaan niet meer puur transactioneel aan de slag. Ze gaan niet pas een offerte aanmaken wanneer ze iets nodig hebben, maar inspelen op de veranderingen in de markt. Daarbij gaan ze met leveranciers en marktpartijen samenwerken en innoveren. Wederkerigheid, loyaliteit en transparantie worden zo steeds belangrijker.”

Verdienmodellen
Waardegericht inkopen betekent ook dat verdienmodellen gaan veranderen, benadrukt Zuiderent. “Wanneer je je niet meer focust op de traditionele opdrachtgever-opdrachtnemer relatie kun je samenwerkingen aangaan waarbij de business case zowel waarde oplevert voor de inkoper, de patiënt als de leveranciersmarkt. Dat is veel interessanter dan alleen maar kijken naar wat iets kost. Dat is korte-termijn denken. Bij waardegericht inkopen moet je langere-termijn relaties aangaan, waarbij je bij de contractvorming exit-clausules opneemt wanneer iemand anders sneller innoveert of meer waarde creëert die beter past bij je ambitie.”

Decentralisatie
Wat voor gevolgen heeft dit nu voor de zorg? Zuiderent legt uit dat “inkoop voor de zorg (het aanschaffen van medische en niet-medische items) en inkoop van de zorg (het aanschaffen van zorgverlening) traditioneel gescheiden zijn. Wanneer je in de toekomst een positieve business case wil hebben voor zowel de leverancier, de inkoper als de patiënt zullen zij echter meer moeten gaan samenwerken en één keten vormen. Dat laten de trends in de zorg wel zien. Wanneer door de decentralisatie bijvoorbeeld patiënten makkelijker thuis verzorgd kunnen worden, heeft dit gevolgen voor zowel de zorginkoop als voor de inkoop en distributie van medische items.”

Patiëntwaarde
Door deze ontwikkelingen zal de zorginkoop zich, volgens Zuiderent, meer moeten laten leiden door de principes van Value based healthcare, uitgewerkt door organisatiedeskundige Michael Porter. Daarbij moet “ten eerste patiënt en de levering van zorg centraal staan. Ten tweede is value based healthcare ambitiegericht met een focus op outcome in plaats van output. Output is makkelijk te meten; daar kun je KPI’s op loslaten zoals het bepalen van een serviceniveau. Outcome is lastiger meetbaar, dat draait om de patiëntwaarde, de resultaat van zorg; wat is bijvoorbeeld de meerwaarde van eerdere terugkeer van patiënten in een arbeidsproces door andere zorg en de daaraan gerelateerde diensten of producten die je inkoopt? Daarnaast is organisatie- en procesintegratie een basisprincipe van waardegedreven zorg, evenals ketengerichtheid, schaalverdeling en het samenbrengen van kennis en expertise.”

Flexibel
Deze principes moeten leiden tot een “flexibel geheel van processen, leveranciers, zorgvragers, ziekenhuizen en zorginstellingen, met maar één doel: het creëren van patiëntwaarde. Daar hoort wel een positieve business case bij. De kosten blijven belangrijk. Je kunt misschien een heel hoge patiëntwaarde leveren, maar als het financieel niet haalbaar is, houdt het op. Inkoop moet daarom de markt gaan uitdagen door niet meer te focussen op de initiële vraag en hier een offerte voor vragen maar op het probleem en de oplossing en hier een prijsmechanisme met de marktpartij voor ontwikkelen. Je moet dus een marktpartij gaan zoeken die onderschrijft dat het creëren van patiëntwaarde een gezamenlijke ambitie is, en waarmee juist door de samenwerking meerwaarde wordt gecreëerd voor die patiënt, maar ook voor de partij en de inkoper.”

Innovatie
Zuiderent geeft tot slot aan dat voor het creëren van patiëntwaarde innovatie een absolute voorwaarde is. “Waardegedreven zorg betekent andere inkoopprocessen, andere manieren van samenwerking, andere contracten en leveranciers. Dat brengt risico’s met zich mee. Wanneer je als inkopende partij niet bereid bent om op een eerlijke en transparante manier met die risico’s om te gaan moet je er ook niet aan beginnen. Het is goed mogelijk dat het een stap te ver voor je is. Dat is geen waardeoordeel. Sommige organisaties zijn er simpelweg niet klaar voor. Bovendien moet je niet innoveren om te innoveren. Je kunt er ook achter komen dat wat je hebt goed is.”

Partner van Inkoperscafé
Partner van Inkoperscafé

Reacties

Partner van Inkoperscafé
Sluiten

Inloggen

of met e-mailadres