Magnifying glass Close

Adblocker is geactiveerd!

Op deze website worden advertenties getoond. Van de advertenties wordt de redactie betaald. De redactie verzorgt het nieuws op deze website. Zonder advertenties geen nieuws. Zou je je adblocker daarom willen uitschakelen

Inkooptrends 2021: corona laat het belang van risicomanagement zien

Voor het negende jaar op rij deed Supply Value onderzoek naar trends onder inkopers. Bijna vierhonderd inkopers uit Nederland en België gaven aan welke thema’s zij het komend jaar de meeste aandacht denken te geven. En ze werden bevraagd over de invloed van de coronacrisis op hun praktijk. Gert van Beek, managing consultant bij Supply Value en Nick Provoost, consultant bij Supply Value, duiden de resultaten.

Het onderzoek laat zien dat inkopers nog altijd grote waarde hechten aan leveranciersmanagement. Dit thema staat op 1 in het jaarlijkse Inkooptrends onderzoek van Supply Value. Het alignen van inkoop met de business en strategie en het optimaliseren van inkoopprocessen volgen op 2 en 3. Opvallend is dat ‘anticiperen op de Brexit’ op de laatste plaats terecht is gekomen. Ook categoriemanagement krijgt in 2021 veel minder aandacht. Vorig jaar zetten inkopers dit thema nog op plek 6, nu is categoriemanagement gezakt naar plaats 11. Het werken met nieuwe digitale, Industrie 4.0 technologieën (ofwel ‘de vierde Industriële Revolutie’) komt ook op een verrassende lage, vijftiende plaats.

Nick Provoost, consultant Supply Value

Wat laat dit nu zien over de inkooppraktijk anno 2020 en 2021? Provoost ziet de laatste jaren een redelijk stabiele top 4. Er komen nagenoeg geen nieuwe thema’s bij. Ten opzichte van vorig jaar zijn de thema’s ‘inkoopbesparing’ en ‘risicomanagement’ relatief hard gestegen. Dat komt waarschijnlijk door de coronacrisis, zegt hij. “Veel organisaties hebben dit jaar een pas op de plaats moeten maken. Ze hebben kritisch moeten kijken naar de interne organisatie om daar alles op orde te krijgen, in plaats van te focussen op groei en ontwikkeling.” Pas daarna is er weer gelegenheid om verder te kijken, naar de toekomst.

Het thema ‘leveranciersmanagement’ staat al enkele jaren achter elkaar hoog in de lijst. Volgens Supply Value wijst dat erop dat het ‘traditionele inkopen’ niet langer alleen om de prijs draait, maar vooral om samenwerking met leveranciers. Omdat organisaties steeds meer uitbesteden en leveranciers daardoor meer invloed krijgen op bedrijven, is snel en goed kunnen schakelen met leveranciers essentieel. Het alignen van inkoop met de business en strategie is ook al enige tijd bezig met een opmars. Inkoop is een bedrijfsonderdeel geworden dat direct invloed heeft op de doelstellingen van een organisatie, schrijft Supply Value in het eindrapport. Dat verklaart waarom dit onderwerp populair is en blijft onder inkopers.

Het optimaliseren van inkoopprocessen staat op de derde plaats. Dat heeft alles te maken met de coronacrisis. Organisaties zijn dit jaar op zoek gegaan naar andere manieren om kosten te besparen. Daarnaast wordt een organisatie wendbaarder door het optimaliseren van inkoopprocessen, waardoor er sneller kan worden ingespeeld op nieuwe omstandigheden.


“Veel organisaties hebben dit jaar een pas op de plaats moeten maken. Ze hebben kritisch moeten kijken naar de interne organisatie om daar alles op orde te krijgen, in plaats van te focussen op groei en ontwikkeling.”

Nick Provoost, consultant Supply Value

Coronathema’s
Afgelopen jaar kon geen enkele inkoper om de coronacrisis heen. Daarom vroeg Supply Value respondenten van welke thema’s zij verwachten dat ze door de coronacrisis structureel een andere rol zullen krijgen. ‘Risicomanagement’ werd het vaakst genoemd, gevolgd door ‘het aangaan van partnerships’ en ‘het analyseren en herinrichten van inkoopprocessen’.

Gert van Beek, managing consultant
Supply Value

“Over het algemeen wordt risicomanagement nog steeds onderschat door inkoopprofessionals”, zegt Van Beek. “Op het moment dat alles goed gaat, waarom zou je dan tijd en aandacht aan risicomanagement besteden? Maar dat is geen excuus, je weet nooit wat er kan gebeuren. Dat hebben we dit jaar wel gezien.” Organisaties worden nu gedwongen om hun risicomanagement onder de loep te nemen. Dat dit thema juist nu hoog zou eindigen lag dus in de lijn der verwachtingen. “Dit jaar zagen we dat veel organisaties afhankelijk zijn van leveranciers in China. Als dat stil komt te liggen, dan heb je een enorm probleem. En er is niet direct een alternatief voorhanden.” Als je met risicomanagement aan de slag wilt zul je goed moeten kijken naar afhankelijkheden en beschikbare alternatieven, legt van Beek uit. Dat begint volgens hem met een goede analyse en inzicht in het inkooppakket.


“Over het algemeen wordt risicomanagement nog steeds onderschat door inkoopprofessionals”

Gert van Beek, managing consultant Supply Value

Maar hoe vul je risicomanagement vervolgens concreet in? Volgens Van Beek zouden inkopers er goed aan doen verder te kijken dan leveranciersprestaties alleen, juist omdat organisaties steeds afhankelijker worden van hun leveranciers. Inkopers moeten het gesprek met leveranciers durven aangaan om te ontdekken hoe een toeleverancier kan bijdragen aan de doelstellingen van de organisatie. “Veel inkopers vinden het eng om de strategie en doelstellingen te delen met leveranciers. Maar ik denk dat je daar niet aan ontkomt, zeker als je heel afhankelijk bent.”

Langetermijntrends
Omdat Supply Value het Inkooptrends onderzoek al negen jaar uitvoert ontstaat er een steeds duidelijker beeld van inkooptrends op de lange termijn. Volgens Provoost gaven respondenten in de eerste onderzoeken aan dat ze verwachtten dat leveranciersmanagement in de toekomst belangrijk zou worden. Inmiddels voert dat thema de lijst al enige tijd aan. Daarnaast was er negen jaar geleden nauwelijks aandacht voor Maatschappelijk verantwoord inkopen (MVI) en duurzaam, circulair inkopen. Ook dat is veranderd. Vooral voor organisaties in de publieke sector wordt dit thema steeds belangrijker. Inkopers die werkzaam zijn in de industrie geven daarentegen minder aandacht aan duurzame inkoop dan inkopers die werken bij zakelijke dienstverleners en overheidsinstanties. Bij de overheid staat aandacht voor MVI op 1, bij inkopers werkzaam in de industrie komt dit thema helemaal niet voor in hun top 5.

Provoost verwacht wel dat duurzaamheid ook in die sector meer prioriteit gaat krijgen. “Het maatschappelijke debat verandert. De consument vraagt steeds vaker naar duurzame producten.” Die omslag is ook nodig, wil Nederland de doelstellingen op het gebied van circulariteit en duurzaamheid behalen, voegt Van Beek daaraan toe. Opvallend is dat MVI en duurzaamheid in vergelijking met Belgische collega’s meer prioriteit krijgt van Nederlandse inkopers. Met name voor vrouwelijke inkoopprofessionals is duurzaamheid een belangrijk thema. Vrouwelijke respondenten geven op een schaal van 1 tot 5 een score van 3,93 aan MVI. Bij mannelijke respondenten komt deze score uit op 3,52.


“Natuurlijk, iedereen wil zo volwassen mogelijk zijn. De weg ernaartoe wordt alleen vaak wel onderschat.”

Gert van Beek, managing consultant Supply Value

Wie de onderzoeken uit 2019 en 2020 naast elkaar legt ziet ook dat de interesse in categoriemanagement flink gedaald is. In 2019 zetten inkopers dit thema nog op de zesde plek, nu op plaats 11. Van Beek ziet in de praktijk dat inkopers vaak niet het benodigde draagvlak voor categoriemanagement weten te creëren binnen hun organisatie. “Ik denk dat de meeste inkopers daarmee worstelen, het niet goed van de grond krijgen. Op een gegeven moment bloedt het dan dood.” Een gemiste kans, aldus Van Beek. Niet alleen omdat het een van de fundamenten voor het professionaliseren van inkoop is. “Het is ook leuk om met categoriemanagement bezig te zijn.”

Dat inkopers ook weinig aandacht denken te besteden aan het thema ‘anticiperen op consequenties van de Brexit’ kan volgens Provoost meerdere oorzaken hebben. Er zijn organisaties die nauwelijks zakendoen met het Verenigd Koninkrijk. Het kan ook zijn dat sommige organisaties de veranderingen die eraan komen nog steeds onderschatten. Van Beek voegt daaraan toe dat de Brexit al geruime tijd speelt. Organisaties hebben veel tijd gehad om zich daarop voorbereiden. Bovendien was het eind 2020 nog steeds niet zeker of er een no-deal Brexit zou komen.

Digitalisering
Hoewel inkopers vorig jaar aangaven dat ze verwachtten binnen vijf jaar industrie 4.0 technologieën te zullen toepassen, zoals Artificial Intelligence, Big Data en Blockchain blijft dit thema dit jaar sterk achter, met een een-na-laatste plek. “Negen jaar geleden was men nog bezig met klassieke automatisering: overstappen van papier naar digitaal”, licht Provoost toe. “Nu hebben veel organisaties die slag wel gemaakt, maar er zijn nog genoeg inkopers die hun zaken regelen in Excel.” Van Beek had verwacht dat meer organisaties met industrie 4.0 technologieën en digitalisering aan de slag zouden gaan. Tegelijkertijd denkt hij dat de gemiddelde inkoopprofessional een afwachtende houding aanneemt bij deze technologieën. “Zoals zo vaak met dit soort nieuwe technologieën duurt het altijd lang voor de grotere groep daarbij aanhaakt.” Het kan dus nog even duren voor het gebruik van nieuwe technologieën gemeengoed wordt.

Volwassenheid in risicomanagement
De coronacrisis is nog niet voorbij. Het Inkooptrends onderzoek sluit dan ook af met de aanbeveling werk te maken van risicomanagement. Maar waar begin je? Risicomanagement is direct verbonden met de volwassenheid van een (inkoop)organisatie, zegt Provoost. Hoe volwassener een organisatie is, hoe meer aandacht er automatisch uitgaat naar risicomanagement. De eerste stap is onderzoeken waar je als inkoper en organisatie staat. Aan de hand van het risicomanagement volwassenheidsmodel kan een inkoper of organisatie inzicht krijgen in de huidige mate van inkoopvolwassenheid en passende maatregelen nemen om een gewenst volwassenheidsniveau te bereiken. De door Supply Value ontwikkelde Value Sprint© methode kan als hulpmiddel worden ingezet om de groei in volwassenheid te versnellen.

Direct het hoogste niveau willen bereiken, dat is geen goed idee. “We zien vaak dat er alleen over het hoogste volwassenheidsniveau wordt gepraat. Daardoor wordt het al snel een ver-van-je-bed-show en lijkt het onmogelijk om daar te komen”, zegt Provoost. Met kleine stappen vooruitgang boeken en die behouden is een hele prestatie. “Niet te groot denken”, is het devies van Van Beek. “Natuurlijk, iedereen wil zo volwassen mogelijk zijn. De weg ernaartoe wordt alleen vaak wel onderschat. Het is hetzelfde als met contractmanagement, als je nog niets hebt en je hebt geen enkel idee welke verplichtingen je als organisatie überhaupt hebt, begin dan maar met een heel simpele stap, zoals een contractinventarisatie.”

Benieuwd naar alle resultaten van het Inkooptrends Onderzoek 2021? Download het complete rapport hier.

Supply Value is Premium Partner van Inkoperscafe.nl.

Partner van Inkoperscafé:
Partner van Inkoperscafé:

Reacties

Partner van Inkoperscafé:
Sluiten

Inloggen met

of met e-mailadres

Mis niets en ontvang gratis E-book!

Schrijf je nu in voor de wekelijkse nieuwsbrief. Ontvang het laatste inkoopnieuws automatisch in je mailbox en ontvang het e-book 'De 6 juridische topics bij de inkoop van IT'.
close-link