Magnifying glass Close

Inkoop regisseert verduurzaming toeleveringsketen specerijen

Samen met de ideële organisatie (ngo) Fairfood en supermarktketen Coop heeft specerijen- en kruidenfabrikant Verstegen een ‘duurzame’, transparante toeleveringsketen voor nootmuskaat ontwikkeld. Hiervoor hebben ze gebruik gemaakt van blockchain. Zo kunnen klanten van de Coop de nootmuskaat van teelt tot de supermarkt door de hele keten heen volgen. Marianne van Keep, directeur duurzaamheid bij Verstegen, licht de nieuwe, duurzame aanpak inclusief de gevolgen voor de inkoop toe.

Het gaat om de toeleveringsketen van nootmuskaat afkomstig van boeren op de Indonesische Sangihe-eilanden. Van oudsher haalt Verstegen zijn specerijen met name uit Indonesië. Met de transparante nootmuskaatketen willen Coop, Fairfood en Verstegen de positie van boeren verbeteren, ondernemerschap stimuleren en zorgen voor een toekomstbestendige keten. Fairfood is gespecialiseerd in het transparant maken van de toeleveringsketen met als doel een leefbaar inkomen voor degenen in die keten. “Samen met hen hebben we ervoor gekozen om consumenten erbij te betrekken”, vertelt Marianne van Keep. Ze benadrukt dat het gebruik van blockchain geen doel maar een middel is. “De transparantie in de toeleveringsketen staat voorop. Dat is de uitdaging voor de inkoper. We overwegen om de komende twee tot drie jaar ook de ketens van andere specerijen en kruiden transparanter te maken. Het hangt van de complexiteit van de keten af of we daarbij blockchain gebruiken.”

Volgens Van Keep vragen de ketens van specerijen en kruiden om een speciale aanpak. “Deze ketens zijn vaak complex. Je hebt te maken met smallholders. Dat zijn bijvoorbeeld nootmuskaatboeren met tien of 100 bomen. Er is zelfs sprake van ‘wild picking’, het plukken van noten in de natuur.”

Premiumprijs

De specerijenteelt is dan ook nog een heel ouderwets proces. “Er zijn steeds meer moderne technologieën beschikbaar, zoals het gebruik van satellieten en geodata, om de productie te verhogen. Het wordt zo voor nieuwe generaties in Indonesië interessanter om ook boer te worden.” Het vergroten van de productie is hard nodig. “Straks moeten we acht tot negen miljard monden voeden. Je kunt hiervoor extra teelt naar Nederland halen, maar het is beter om het probleem ter plekke in Indonesië op te lossen. Het gaat erom dat je meer doet met wat de boer al heeft. Bij de nootmuskaatteelt is in theorie 20 kilogram per boom mogelijk. In de praktijk blijft het bij zeven kilo. Van dezelfde boom kan je dus veel meer oogsten.”

Verstegen betaalt de boeren een premium bovenop de gebruikelijke marktprijs voor nootmuskaat. “Ze krijgen deze prijs als ze voldoen aan kwaliteitstandaards. De boeren moeten een eerlijke prijs krijgen. Bovendien verschraalt het aanbod als de boer geen geld overhoudt voor nieuwe muskaatbomen. Gemiddeld betalen we zo’n 20 procent meer dan de gemiddelde marktprijs.”

Uit onderzoek van Fairfood bleek dat de boeren met alleen de nootmuskaatteelt nog onvoldoende verdienen voor een leefbaar inkomen. “Dat betekent niet dat we de inkomsten van de boeren uit nootmuskaat hoeven aan te vullen tot een leefbaar inkomen. Ze telen namelijk meerdere gewassen en hebben er vaak een andere baan naast.” De premiumprijs hoeft niet ten koste te gaan van de concurrentiepositie van Verstegen. “We willen een level playing field bereiken in de branche, waarbij dezelfde duurzaamheidseisen gelden voor iedere speler.”

Schakels

Verstegen hanteert geen eigen selectiesysteem voor de boeren. “Mensen van Fairfood hebben de boeren geïnterviewd. Daar kwamen degenen uit die wilden meedoen met de nieuwe aanpak.” Naast de boeren heeft Verstegen te maken met meerdere schakels in de toeleveringsketen. “Allereerst is er een collector. Die verzamelt en controleert de nootmuskaat in ruwe, ongesorteerde toestand handmatig bij de boer. De collector heeft kwaliteitstandaarden, die bekend zijn bij de boeren. Als ze daaraan voldoen, krijgen ze de premiumbetaling. De collector geeft hierbij feedback aan de boeren over hun productie. Daarna komt een leverancier die de nootmuskaat verwerkt en bij ons aanlevert. Wij krijgen de producten niet ruw hier. Er moet eerst van alles mee gebeuren.”

Er is ook rechtstreeks contact tussen Verstegen en de boer. “Voor meer opbrengst en kwaliteit bevorderen we kennis bij de boer. Ook kijken we momenteel hoe we de boeren kunnen trainen om meer te produceren. Dat is een wederzijds belang, want zij hebben meer inkomsten bij een hogere opbrengst. Een volgende stap is microfinanciering, zodat boeren meer muskaatbomen kunnen planten. We moeten nog bepalen hoe we dat doen.” Van Keep benadrukt hierbij dat voor de leveranciers in de keten duidelijk moet zijn dat Verstegen hun positie niet wil overnemen. “Eventueel wantrouwen daarover moeten we wegnemen, want voor transparantie in de toeleveringsketen is onderling vertrouwen absoluut noodzakelijk. Dat betekent dat we veel aandacht moeten schenken aan het partnership met de leveranciers.”

De inkoopafdeling heeft volgens Van Keep een belangrijke rol als regisseur van het proces. “Ik vind het een verantwoordelijkheid die je moet nemen. De afdeling inkoop rapporteert aan mij en is nauw betrokken bij de duurzame aanpak.”

Verduurzaming

Momenteel loopt het project alleen bij de Coop. “De klanten daar kunnen een QR-code op de nootmuskaatverpakking scannen. Vervolgens komen ze op de website Back to the origin. Hier kunnen ze zien welke boeren hebben meegewerkt, wat ze hebben geleverd en of ze de premiumprijs daadwerkelijk hebben ontvangen.”

Verstegen benadert zelf supermarkten voor de nieuwe, transparante aanpak. “Dat valt nog niet mee. Er zijn andere producten dan kruiden en specerijen waarmee supermarkten zich meer kunnen profileren. Supermarkten zijn ook aangesloten bij het IMVO-convenant (Internationaal Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen), dus dat biedt een ingang.”

Van Keep benadrukt dat verduurzaming twee kanten op werkt. “Het bevordert voor ons de verkrijgbaarheid van nootmuskaat. Tegelijk zorgen we zo voor voldoende beschikbaarheid van grondstoffen op de langere termijn. Duurzaamheid is een integraal onderdeel van het inkoop- en productieproces en staat er niet los van. Het versterkt elkaar.”

Partner van Inkoperscafé
Partner van Inkoperscafé

Reacties

Partner van Inkoperscafé
Sluiten

Inloggen

of met e-mailadres