Magnifying glass Close

Adblocker is geactiveerd!

Op deze website worden advertenties getoond. Van de advertenties wordt de redactie betaald. De redactie verzorgt het nieuws op deze website. Zonder advertenties geen nieuws. Zou je je adblocker daarom willen uitschakelen

Hoe kan je nog energie inkopen bij torenhoge energieprijzen?

Bedrijven stoppen vanwege de enorme energieprijzen met hun productie of schalen hun productie af. Dat lijkt de komende tijd alleen maar erger te worden. Een flinke prijsdaling ligt op hele korte termijn nog niet voor de hand. Wat is de juiste inkoopstrategie in deze situatie en waar moet je rekening mee houden?

Net als consumenten worden bedrijven geconfronteerd met veel hogere prijzen bij de inkoop van gas en elektriciteit als hun energiecontracten aflopen. Een optie is dan om de hogere prijs te accepteren en die eventueel door te berekenen of de productie te verminderen. Een andere optie is om niet grootschalig nieuwe energie in te kopen en de productie stil te leggen.

Albert Munneke is energieconsultant op het gebied van energie-inkoop bij Kobespa. Hij ziet dat steeds meer bedrijven hun productie stil leggen vanwege de hoge energiekosten. “Een voorbeeld is de grote kunstmestproducent Yara. Ook zie je bijvoorbeeld veel kwekers en bakkers stoppen met hun productie. Dat betekent overigens ook vraaguitval en dat heeft invloed op de energiemarkt. Het zwakt de prijsstijging af omdat er minder vraag is.”

Bij hogere productiekosten door energie kan het een oplossing zijn om de productie naar een buitenland te verplaatsen waar de energie nog goedkoper is dan hier. De transportkosten zijn dan hoger, maar het product kan uiteindelijk goedkoper zijn. Volgens Munneke is dit geen alternatief. “De crisis duurt niet zo lang als we denken. Het verplaatsen van productie naar het buitenland vraagt om investeringen voor zeker 20 jaar en over een tot anderhalf jaar zijn de energieprijzen weer een stuk normaler.”

Vanwege de prijsontwikkeling bieden energieleveranciers momenteel nauwelijks of geen langetermijncontracten meer aan. Munneke: “Er zijn zo’n 50 zakelijke energieleveranciers in Nederland. Slechts een paar bieden nog een vast energiecontract aan. Dat zijn overigens niet altijd dezelfde leveranciers. Die vaste energiecontracten zijn natuurlijk niet goed met de huidige hoge prijzen.”

Inkopen op energiebeurzen

De energieprijzen veranderen dagelijks, dus het juiste inkoopmoment is erg belangrijk. Het is daarom de moeite waard om de prijsontwikkeling op de energiemarkt dagelijks te volgen. Je kunt dan bijvoorbeeld energie inkopen op spot-basis. Dit betekent dat je inkoopt tegen de op dat moment geldende marktprijzen in plaats van vooraf bepaalde prijzen in een energiecontract. Een andere mogelijkheid is dat je een contract afsluit waarbij je op meerdere momenten tijdens de looptijd van het contract energie inkoopt. Grootzakelijke afnemers kunnen hiervoor een zogeheten klikprijs kiezen, waarbij ze zelf bepalen wanneer ze de elektriciteits- en/of gasprijs vastzetten.

De handel in elektriciteit en gas gebeurt op de ICE ENDEX en EPEX SPOT beurzen. De ICE ENDEX is de zogenaamde termijnmarkt. Energie op deze beurs wordt ingekocht op termijn; de daadwerkelijke levering vindt later plaats. De EPEX SPOT is een variabele dagmarkt, waarop per uur de tarieven worden aangepast. Bij gas vindt termijnhandel plaats op de TTF-beurs en wordt spot via de LEBA afgewikkeld.

Twee vragen zijn volgens Munneke van belang. “De eerste is of je de energieprijs vast wilt zetten. Als je naar de bandbreedtes van de langetermijn-gemiddelden kijkt, dan wil je dat nu echt niet doen. De tweede is wat de markt nu doet. Veel bedrijven kiezen voor variabele prijzen met een ondergrens, waarbij ze als de energieprijs daar doorheen zakt eventueel de prijs vast kunnen zetten. Een goede strategie op dit moment is om op spot-basis in te kopen (EPEX SPOT). Hierbij rekent de energieleverancier een opslag. Stel de spotprijs is 28 cent per kilowattuur (kWh) dan komt daar een vaste opslag overheen van bijvoorbeeld 1 cent. Een kWh kost dan uiteindelijk 29 cent ex belasting over de betreffende maand. Het bedrijf kan van de spotmarkt naar een klikprijs overschakelen als de markt is gezakt. Het blijft natuurlijk momenteel wel kiezen uit meerdere kwaden.”

Inkoopstrategie

De combinatie spot-klikken is volgens Munneke nu de beste inkoopstrategie. “De huidige situatie is zo onzeker dat zeer risicovol is om een grote energievoorraad voor de lange termijn in te kopen. Hierbij heb je een voor- en een achterkant aan een markt. Enerzijds speelt de hoge prijs die bedrijven nu moeten betalen met het steeds meer stilleggen van de productie. Als bedrijven echter een langetermijncontract nemen van bijvoorbeeld drie jaar met hoge energietarieven dan kunnen ze als de markt normaliseert veel teveel betalen. Dan zijn ze niet meer concurrerend en vallen ze alsnog om.”

Hij raadt bedrijven aan om rustig te blijven en niet in paniek te raken. “Bij voorschotbedragen voor energie moeten ze goed opletten dat die niet te hoog en ook niet te laag zijn. Ik denk dat deze winter wel een aantal leveranciers om zullen vallen en dan zijn hun zakelijke klanten die voorschotten kwijt. Aan de andere kant als bedrijven te weinig voorschieten, dan worden ze later met hoge eindafrekeningen geconfronteerd. Verder moeten bedrijven er bovenop zitten als er mogelijkheden langs komen. Ze moeten snel kunnen acteren als de energiemarkt inzakt. Aan het begin van de coronacrisis was de gasprijs bijvoorbeeld erg laag. We hebben toen bedrijven geadviseerd om voor de lange termijn in te kopen en daarvoor zijn ze ons nog steeds dankbaar. Een adviseur die je wijst op wat voordelig is, is belangrijk als je zelf geen tijd hebt om alle ontwikkelingen te volgen.”

Veel bedrijven hebben volgens Munneke jarenlang maar wat gedaan bij de energie-inkoop. “Ze belden drie leveranciers en kozen de goedkoopste. Achter de energieprijs zit echter de beurs. Als je daar niet naar kijkt, mis je 90% van de fluctuatie. Wie je energie levert, maakt in feite niet uit. Je strategie op de energiemarkt voor de lange termijn is leidend. Hoeveel koop je wanneer in tegen welke prijs en voor welke termijn? Het is een les die bedrijven hopelijk nu trekken, zodat ze over drie jaar niet met eenzelfde situatie te maken krijgen.” Wat een goede strategie betreft, raadt hij bedrijven aan om te kijken naar de impact van beslissingen en welk risico ze willen nemen op de termijnmarkt. Hierbij hoort volgens hem ook het weg blijven van marktsentimenten. “De afgelopen maanden waren uitzonderlijk. Op deze zomer was de wet van Murphy van toepassing. Alles wat tegen kon zitten, zat ook tegen. Je moet je daar dan niet door mee laten slepen.”

Moeilijke winter

Munneke schat in dat er een moeilijke winter komt, gevolgd door een recessie en een correctie van de prijzen. “Het wordt de eerste winter zonder Russisch gas en alles wijst erop dat we een paar vervelende maanden krijgen. De Amerikaanse centrale bank, de Fed, verhoogt de rente agressief om de inflatie terug te krijgen naar 2 tot 3% in plaats van de huidige 10%. De Europese centrale bank ECB moet hierin volgen. Dat leidt tot een recessie waarbij de beurzen en de huizenmarkt kunnen instorten. De recessie zal denk ik heftig zijn en de energieprijzen drukken. Ook zullen de maatregelen vanuit de EU en afzonderlijke landen impact hebben. Daarna schat ik in dat afkoeling naar een nieuw evenwicht volgt. Voor de energieprijzen zou dat goed nieuws zijn.”

Aandachtspunten bij de energie-inkoop

  • Hoeveel inkooprisico wil je nemen? Het kiezen voor een vaste prijs voor langere tijd is nu een te groot risico. Met een variabele prijs (spot) en/of gespreide inkoop (klik) kan je beter inspelen op de snel bewegende energiemarkt.
  • Volg de energiemarkt zo goed mogelijk. Heb je daar onvoldoende tijd voor dan kan je het beter uitbesteden.
  • Bepaal goed wat voor je bedrijf een acceptabele prijs is en wanneer je de prijs vast wilt zetten of wanneer je wilt meebewegen met de marktprijs.
  • Vraag je af wat je grens is bij de inkoop. Wanneer is het beter om geen of minder energie in te kopen en (delen van) je productie stil te leggen?
Partner van Inkoperscafé:
Partner van Inkoperscafé:

Reacties

Partner van Inkoperscafé:
Sluiten

Inloggen met

of met e-mailadres

Mis niets en ontvang een gratis e-book!

Schrijf je nu in voor de wekelijkse nieuwsbrief. Zo krijg je het laatste inkoopnieuws automatisch in je mailbox en ontvang je het e-book 'ICT-contracten & contract-management: tips, trucs en juridische valkuilen.'